ज्योतिष

ज्योतिष शास्त्र म्हणजे काय?

ज्योतिष शास्त्र हा एक प्राचीन भारतीय विद्या प्रकार असून त्यामध्ये ग्रह, नक्षत्र, राशी, भाव, दशा व गोचर यांचा अभ्यास करून व्यक्तीच्या जीवनातील विविध पैलूंवर प्रकाश टाकला जातो. या शास्त्राच्या आधारे व्यक्तीचे भविष्य, स्वभाव, आरोग्य, आर्थिक स्थिती, विवाह, संतती, शिक्षण, नोकरी, व्यवसाय तसेच यश-अपयश यांचा अंदाज घेतला जातो. ज्योतिष शास्त्र हे वेदांच्या सहा वेदांगांपैकी एक असून त्याला वेदांचे नेत्र (डोळे) असेही संबोधले जाते, कारण ते भूतकाळ, वर्तमान आणि भविष्य यांचा वेध घेण्यास मदत करते. सिद्धांत, संहिता आणि होरा (फलित) असे याचे तीन प्रमुख भाग आहेत. जन्मकुंडलीच्या माध्यमातून नवग्रह, बारा राशी, सत्तावीस नक्षत्रे आणि बारा भाव यांच्या परस्पर संबंधांचा अभ्यास करून जीवनातील संभाव्य संधी व अडचणी समजून घेतल्या जातात. ज्योतिष शास्त्र केवळ भविष्यकथनापुरते मर्यादित नसून योग्य निर्णय घेण्यासाठी मार्गदर्शन करणे, संकटांची पूर्वकल्पना देणे आणि मंत्र, दान, रत्न, व्रत यांसारख्या उपायांद्वारे जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणणे हा त्याचा मुख्य उद्देश आहे.